Jan is een man van 53 jaar met een mentale handicap. Hij is een echte levensgenieter. Hij is enorm traag en doet er gemakkelijk een paar uur over om ‘s morgens op te staan, zich te wassen, zich aan te kleden en te ontbijten. Sinds vorig jaar is hij veel verzwakt en heeft niet voldoende kracht meer om de dingen zelf te doen. Hij heeft veel hulp nodig. En zo komt het dat wij per dag een aantal uren bezig zijn met hem eten en drinken te geven. Hij blijft alles even traag doen. Dit vind ik vaak heel frustrerend. Ik ben iemand die van actie hou en 10 dingen tegelijk wil doen. Hij leert me om stil te staan, de boel de boel te laten en bij hem te zijn. Hij leert het me, stapje voor stapje en hapje voor hapje.

Jan begrijpt steeds minder de wereld om zich heen en dat maakt hem vaak angstig. Dan begint hij heel luid te roepen. Ik kan er niet tegen als hij zo begint te roepen. Het is een roepen dat door mijn merg en been gaat. Het doet me pijn om ernaar te luisteren. Het liefst zou ik heel hard schreeuwen en zeggen dat hij moet stoppen. En soms doe ik dat, maar meestal helpt het niet.

Jan is bang om alleen te zijn. Als ik hem ‘s avonds naar bed help, gebeurt het vaak dat hij verkrampt in zijn bed ligt. Hij houdt dan met beide handen de rand van zijn bed vast en kijkt me met zijn grote angstige ogen aan. Om hem rustig te maken, is het belangrijk een vast avondritueel te hebben. Zo is de avond en nacht voorspelbaarder voor hem. Dat helpt hem om zijn angst los te laten en rustig te kunnen slapen. Op zijn kamer brandt er een zacht zoutsteenlampje, naast zijn bed hangt zijn prikbord met foto’s van zijn familie en vrienden, elke avond leggen we zijn kleren aan het voeteneinde van zijn bed omdat hij dit zo wil, in zijn kamer hangt een grote poster van Zorro en Will Tura – waar hij vurige fan van is en hij heeft een dekbedovertrek van Batman, zijn andere grote vlam. Als hij in zijn bed ligt, dekken we hem goed toe, proberen zachtjes zijn handen los te maken van de rand van zijn bed, maken nog een grapje, doen het zoutsteenlampje aan en zingen nog een slaapliedje. Dit vind ik één van de mooiste momenten van de dag. Dan zing ik een slaapliedje, geef hem een kusje en een kruisje, wuif naar hem terwijl ik zeg ‘Tot morgen ! Slaapwel !’.

En als alles goed gaat, geeft hij zich over aan de slaap terwijl ik doorga. Het is voor hem belangrijk de dag goed af te sluiten om minder angstig te zijn. Maar het is ook belangrijk voor mij om de dag goed met hem af te sluiten. De zorg rond Jan is vaak zwaar, het maakt me vaak heel moedeloos en kwaad en bang. En dit slaapritueeltje helpt me ook om stil te staan bij wie ik ben en wat ik voel. Het helpt me om mezelf te aanvaarden en ook rustig te nacht in te gaan. Het is geen tijd van grote woorden, maar van stille aanwezigheid. Vertederd worden door Jan en mezelf in de lieve ogen van Jan te zien.

Enkele maanden geleden was ik op vakantie in Rome en heb een hele tijd gekeken naar de Pietà van Michelangelo, het beeld waar Maria het dode lichaam van Jezus op haar schoot draagt. Dit beeld is op mijn netvlies blijven branden. Ik denk dat Maria ook een beetje hetzelfde als mij heeft gevoeld. Ze heeft Jezus de hele tijd gevolgd en heeft gezien wie hij was. Hij kon mensen genezen en wonderen verrichtten, hij kwam op voor al wie zwak en kwetsbaar was, hij bracht een boodschap van liefde. Maar die boodschap werd niet aanvaard. Tenslotte is die liefde hem fataal geworden en is hij gekruisigd en gestorven. Ik denk dat Maria heel veel gevoelens van verdriet, moedeloosheid, woede en angst heeft gevoeld en waarschijnlijk op dat moment, met haar Zoon op haar schoot, nog steeds voelde.

Maar als ik goed naar het beeld keek, dan zag ik ook een grote tederheid in haar ogen terwijl ze haar zoon aankeek. Misschien zong ze ook wel zachtjes een slaapliedje voor Jezus… Jezus heeft door zijn lijden en dood aan de lijve ondervonden wat het betekent om mens te zijn. Ook hij heeft zich moedeloos, kwaad en angstig gevoeld. Hij begrijpt ons als we het moeilijk hebben. Jezus is ook uit de dood opgestaan. Hij heeft ons geleerd dat de dood niet het laatste woord heeft. Dat Hij leeft ! Dat Hij naast ons staat en onze zorgen deelt, dat Hij ons een duwtje in de rug geeft als we het moeilijk hebben, dat Hij stil bij ons blijft staan als we moedeloos, kwaad en angstig zijn, dat Hij zorg voor ons wil dragen.

Als ik voor Jan zorg, dan is Jezus niet ver weg. De ene keer lacht Hij me toe in de ogen van Jan, de andere keer legt Hij zijn hand op mijn schouder en nog een andere keer kijkt hij door mijn ogen naar de wereld. En misschien zingt hij wel vertederd Zijn slaapliedje met ons mee…